الف و لام گاهى براى استغراق افراد جنس مىآيد و آن در وقتى است كه بجاى آن لفظ « كلّ » حقيقتا قرار گيرد و زمانى براى استغراق صفات افراد مىآيد و آن زمانى است كه بجاى آن لفظ « كلّ » مجازا واقع شود . و در پاره‌اى اوقات براى بيان حقيقت مىآيد و آن در صورتى است كه با آن و مدخولش به ماهيّت تنها با قطع‌نظر از زوائد برآن اشاره شود . و در برخى از وقت‌ها نيز الف و لام براى تعريف عهد ذهنى و حضورى و ذكرى مىآيد . شرح و توضيح مؤلّف گويد : نحاة الف و لام را بردو قسم تقسيم كرده‌اند : 1 - الف و لام اسمى . 2 - الف و لام حرفى . الف و لام اسمى همان الف و لام موصوله است كه براسماء فاعل و مفعول داخل مىشود . و الف و لام حرفى نيز بردو قسم است . 1 - الف و لام تعريف . 2 - الف و لام زائده . الف و لام تعريف نيز خود بردو قسم است : 1 - الف و لام تعريف عهد . 2 - الف و لام تعريف جنس . و الف و لام زائده نيز خود بردو قسم مىباشد : 1 - الف و لام زائده لازمه مانند الف و لام داخل بر « الّذىّ » . 2 - الف و لام زائده غير لازمه مانند الف و لامى كه بربرخى اعلام داخل مىشود كه اگر حذف گردد محذورى لازم نمىآيد .